cellulit

W Polsce na dolegliwość zwaną "pomarańczową skórką" cierpi ponad 80% kobiet. Jej efekty są widoczne na udach, biodrach, pośladkach, brzuchu, ramionach, piersiach i podbródku.

Do niedawna cellulit uważano jedynie za efekt kosmetyczny, dziś coraz częściej mówi się, że jest to złożona niezapalna choroba określana jako obrzękowo-włóknisto-stwardnieniowa patologia tkanki podskórnej.

Cellulit to objaw pewnych kłopotów związanych z nieprawiodłowym funkcjonowaniem podskórnej tkanki łącznej oraz tkanki tłuszczowej. Często spotykana nazwa "cellulitis" jest błędna. Dotyczy ona bakteryjnego bądź wirusowego zapalenia tkanki łącznej lub tkanki tłuszczowej, które leczy się w szpitalu. Końcówka "itis" jest stosowana w medycynie do określenia stanu zapalnego tkanki.

Rodzaje cellulitu

• cellulit wodny - pojawia się głównie na nogach, jako efekt zatrzymania wody przez organizm. Wywołuje go brak żelaza i witamin z grupy B, oraz złe krążenie krwi i limfy. Na tę odmianę cierpią osoby drobne, szczupłe, osoby stosujące dietę wegetariańską, a także rzadko jadające mięso i nabiał.
• cellulit tłuszczowy inaczej lipodystrofia tkanki podskórnej - dochodzi tutaj do przerostu komórek tłuszczowych, spowodowanego przewagą syntezy tłuszczu: kwasów tłuszczowych i trójglicerydów, względem lipolizy (rozkładu tłuszczu). Zaburzenie równowagi synteza-lipoliza prowadzi do zwiększenia ilości i objętości komórek tłuszczowych, a w konsekwencji do powstawania depozytów tłuszczowych i zwyrodnienia tkanki tłuszczowej. Ta odmiana cellulitu dotyczy raczej osób otyłych.

Przyczyny powstawania cellulitu

• zaburzenia hormonalne
• zaburzenia mikrokrążenia, słabe ukrwienie
• wadliwe działanie pompy mięśniowej "napęd" układu limfatycznego
• uwarunkowania genetyczne

Do właściwego funkcjonowania układu limfatycznego i krwionośnego musi być spełniony podstawowy warunek - odpowiednia ilość ruchu.

Układ krwionośny jest wyposażony w swoisty napęd w postaci serca, natomiast układ limfatyczny nie, dlatego też ruch jest niezbędny do odpowiedniego jego funkcjonowania (przy każdym ruchu mięśni są uciskane naczynia krwionośne i limfatyczne, żyły naprężają się i rozluźniają, ściągają i rozciągają).

W celu właściwego funkcjonowania układu limfatycznego delikatne ścianki naczyń muszą być uciskane przez mięśnie, w przeciwnym razie z kończyń jest pompowana za mała ilość limfy, co powoduje gromadzenie się w komórkach produktów końcowych i prowadzi do ich powiększenia. Inną przyczyną powstawania cellulitu są zaburzenia hormonalne. Gdy tkanka łączna jest osłabiona, niewłaściwie działa pompa mieśniowa. Na jej osłabienie wpływa brak hormonów żeńskich (estrogenów). Włókna tkanki łącznej różnią się zasadniczo od męskich. U mężczyzn struktura siatkowa włókien kolagenowych i elastyny mocno utrzymuje komórki tłuszczowe i naczynia krwionośne, u kobiet zaś większośc tych włókien przebiega równolegle. Dzięki temu wykazują one większą rozciągliwość. To co jest niezbędne podczas ciąży, później okazuje się ich wadą, ponieważ komórki tłuszczowe w tkance podskórnej mogą się łatwiej przesuwać między włóknami, deformować tkankę łączną, powodować wypukłość na skórze, tym samym przyczyniać się do powstania cellulitu. Komórki tłuszczowe podczas ciązy rozrastają się i pęcznieją (przede wszystkim na udach, ramionach, brzuchu, pośladkach i w obrębie biustu). Stąd też wiele kobiet dopiero po przebytej ciąży zaczyna mieć problemy z osłabieniem tkanki łącznej, nadwagą, cellulitem. Tendencję tę wzmaga przyjmowanie prepartaów hormonalnych np. pigułek antykoncepcyjnych, spożywanie mięsa pochodzącego ze zwierząt tucznych, którym w celu uzyskania większej masy podaje się hormony.

Uwarunkowania genetyczne

Dziedziczona jest nie "pomarańczowa skórka", ale proporcje ciała i miejsce rozmieszczenia tkanki tłuszczowej. Wyróżniamy trzy typy budowy ciała:

• Typ leptosomiczny charakteryzuje się wąskimi ramionami i biodrami, piersi są płaski, tkanki tłuszczowej jest niewiele. "Pomarańczowa skórka" pojawia się na udach lecz poniżej pośladków (cellulit typu wodnego). Nie dostatek tkanki tłuszczowej sprawia, że cellulit rozprzestrzenia się powoli.
• Typ pykniczny charakteryzuje się wąskimi ramionami, szerokimi biodrami. Ciało jest raczej obfite, kształty proporconalne i typowo kobiece. Sporo tkanki tłuszczowej, postępująca tendencja do tycia wraz z wiekiem. Jest to typ najbardziej narażóny na kłopoty z cellulitem.
• Typ atletyczny charakteryzuje się ramionami tej samej szerokości co biodra. Tkanka tłuszczowa dobrze zawarta, mięśnie dobrze rozwinięte, klatka piersiowa obszerna. Typ łatwo poddający się atakom cellulitu, który może się rozprzestrzeniać na piersi, szyję a nawet barki. Upośledza krążenie przyczyniając się do powstawania żylaków, obrzęków.  

Metody diagnozowania skóry wykorzystywane do wykrycia cllulitu

Jedną z metod diagnozowania jest podstawowy test na cellulit, polegający na objęciu palcami środkowymi i kciukami obu rąk fragmentu skóry na udzie. Należy mocno, jakby szczypiąc uciskać tkankę i wypychać ją do góry oraz obserwować czy pojawiają się symptomy tzw. pomarańczowej skórki. Dzięki temu testowi można wykryć początkowe stadium cellulitu. W momencie uciskania skóra ulega zniekształceniu, uwidaczniają się wzniesienia oraz zagłębienia milimetrowej wysokości i szerokości a między nimi niewielkie bruzdy.

Drugą metodą jest termografia, bardziej pracochłonna, ale niezwykle dokładna, w której wykorzystuje sie różnice temperatur. Polega ona na tym, że na tkankę, w miejscu, gdzie przypuszczalnie występuje defekt, nakłada się specjalną folię. W folii tej znajdują się ciekłe kryształy, które podczas podgrzania zaczynają świecić różnymi kolorami. W miejscu pojawienia się cellulitu tkanka jest nieco chłodniejsza, na powierzchni folii obserwuje się więc wyraziste, kolorowe obrazy miejsc dotkniętych cellulitem (są one zabarwione na ciemno). Test ten jest tylko wtedy wykonywany właściwie, gdy podczas badania skóra nie jest narażona na zmiany temperatur (ciepło - zimno). Porównując obie metody diagnozowania, test podstawowy ma tę zaletę, że można go przeprowadzić zawsze i wszędzie, nie zważając na temperaturę otoczenia i ciepłotę ciała. Jest dokładny a wyników nie można sfałszować. Może być stosowany zarówno przez profesjonalistów jak i przez osoby dotknięte cellulitem.

Stadia powstawania cellulitu

Pierwsze oznaki choroby pojawiają się przeważnie na zewnętrznej stronie ud. Można je rozpoznać za pomocą testu podstawowego. Fałd skóry poddany testowi wykazuje małe zaciemnienie i lekkie nierówności.

W pierszym stadium cellulitu można go szybko i łatwo wyleczyć. Drugie stadium cellulitu jest łatwo rozpoznawalne nie tylko dzięki testowi podstawowemu. Objawy choroby są dostrzegalne nawet gołym okiem, np. gdy pacjentka siedzi na twardym podłożu z rozluźnionymi mięśniami oświetlona mocnym bocznym światłem. W trzecim stadium choroby nierówności skóry są widoczne gołym okiem, bez względu na stan oświetlenia w pomieszczeniu i pozycję ciała.

Wszystkie etapy cellulitu wymagają odmiennego postępowania i odmiennej terapii. Dlatego też bardzo ważna jest obserwacja ciała, sprawdzanie czy stan skóry nie pogarsza się i na jakich częściach ciała pojawia się "pomarańczowa skórka". Może ona rozprzestrzeniać się na całe ciało, co doprowadza do poważnego zagrożenia zdrowia. Początkowe stadium choroby obejmuje zewnętrzną stronę ud, skórę pośladków, bioder, brzucha, biust, zewnętrzną stronę ramion, aż w końcu "atakuje" twarz. Profilaktyka jest najlepszą formą ochrony a jednocześnie ma korzystny wpływ na ogólny stan organizmu.

Do metod zapobiegawczych zalicza się:

1. właściwą dietę
2. zdrowy tryb życia
3. właściwą pielęgnację

Właściwa dieta polega na przyjmowaniu odpowiedniej ilości płynów i prawidłowym odżywianiu. Organizm człowieka potrzebuje co najmniej 2,5 litra płynów na dobę, z których około 2 litry są wydalane z moczem, a około 0,5 litra wyparowuje przez skórę. Tę ilość płynów należy uzupełniać, gdyż woda jest potrzebna do właściwego funkcjonowania organizmu i przemiany materii. Poza dostarczaniem odpowiedniej ilości płynów właściwie odżywianie się polega na zachowaniu proporcji między podstawowymi składnikami pokarmowymi. Pożywienie powinno zawierać około 10% białek, 30% tłuszczów, 60% cukrów, witaminy, sole mineralne, błonnik.

Produkty zalecane do spożycia to:

• chuda cielęcina, drób, wołowina
• chude gatunki ryb, owoce morza
• chudy twaróg, odtłuszczony jogurt
• wszystkie świeże owoce
• ryż nie łuskany, płatki zbóż, soja, pieczywo chrupkie
• warzywa, świeże ziemniaki z wody, w "mundurkach"
• tłuszcze nienasycone, oliwa z oliwek
• czosnek, cebula, chrzan
• woda mineralna (niegazowana)

Istotną rolę w utrzymaniu odpowiedniej ilości witamin i soli mineralnych odgrywa wystrzeganie się używek tzn. alkoholu, papierosów i kawy. Używki oddziałują na stan naczyń krwionośnych, zaburzają procesy filtracji oraz obiegu limfy. Zubożają również orgaznim w witaminy i składniki mineralne, co łącznie z nieodpowiednią dietą może prowadzić do ich niedoboru i poważnych zakłóceń w przemianie materii.

Kolejnym istotnym czynnikiem w zapobieganiu cellulitowi jest ruch. Siedzący tryb życia powoduje słabnięcie mięśni, a pompa mięśniowa pracuje nieprawidłowo. W tkankach stóp i całych nóg końcowe produkty przemiany materii ulegają zatrzymaniu. Aby nie dopuścić do zakłóceń w pracy tzw. pompy mięśniowej, należy systematycznie uprawiać jogging, areobik, pływanie, jazdę na rowerze, różne sporty i ćwiczenia gimnastyczne modelujące mięśnie brzucha, ud, bioder i ramion. Ludzie u których występują zagrożenie powstania cellulitu (a ich nieregularny tryb życia wyklucza uprawianie systematycznych ćwiczeń) powinni dużo spacerować, chodzić po schodach, zamiast, korzystać z windy. 

Zapobiegając powstawaniu cellulitu nie wolno zapomnieć o właściwej pielęgnacji ciała. Podczas kąpieli zaleca się nacieranie ciała szorstką gąbką lub rękawicą. Oprócz delikatnego masażu korzystny wpływ ma stosowanie natrysków na przemian zimną i ciepłą wodą, zawsze kończonych zimną wodą. Dwa razy w tygodniu zaleca się wykonanie peelingu całego ciała, co ma wpływ na lepsze wchłanianie preparatów w skórę.

Przy profilaktyce antycellulitowej konieczne jest stosowanie emulsji, kremów i żeli do pielęgnacji ciała, zawierających wyciągi z roślin leczniczych, takich jak: bluszcz, kasztanowiec, algi morskie. Składniki te dzięki zawartości wielu aktywnie czynnych substancji (witamin, protein), przeciwdziałają powstawaniu cellulitu i gromadzenia się tkanki tłuszczowej oraz wpływają na pobudzanie cyrkulacji krwi i limfy. Jeśli cellulit zaczyna być widoczny, nie wystarczaja tylko działania zapobiegawcze. Należy przystąpić do leczenia, które jest trudne, długotrwałe i wymaga dużo cierpliwości oraz systematyczność. Leczenie cellulitu tylko wtedy przynosi pożądane efekty, gdy zostanie zastosowana kombinacja różnych metod z zakresu kosmetyki i medycyny estetycznej.

Proponowane zabiegi:

Roll-Cit

Mezoterapia

Masaż podciśnieniowy

Masaż odchudzająco-modelujący sylwetkę

Masaż bańkami chińskimi antycellulitowy

Drenaż limfatyczny